HỮU NHƠN

Ngữ pháp phổ quát của Chomsky

Gần như mọi câu nói, kể cả những câu đơn giản, đều có thể mang nhiều nghĩa khác nhau. Ví dụ câu / know students like pizza có thể mang nghĩa (trong số nhiều nghĩa khác) là “Tôi biết học sinh thích pizza” hoặc “Tôi biết rõ học sinh giống như biết rõ pizza vậy” (từ like trong tiếng Anh ở dạng động từ nghĩa là “yêu thích” và giới từ nghĩa là “giống như). Khi nhà ngôn ngữ học Hoa Kì Noam Chomsky học cao học vào những năm 1950, các nhà ngôn ngữ học không cách nào giải thích vì sao mỗi câu lại có thể chứa nhiều nghĩa như vậy.

Chomsky tranh luận rằng đó là vì ngôn ngữ viết hay nói là biểu hiện bên ngoài của một cấu trúc tinh thần sâu hơn – một “ngữ pháp phổ quát” được dùng chung bởi tất cả mọi người, bất kể ngôn ngữ của họ là gì. Chomsky và các môn đồ tin rằng ngữ pháp có ba thành phần: Củ pháp, ngữ âm và ngữ nghĩa. Trong số này, chỉ cú pháp (cấu trúc) là nền tảng cốt lõi. Âm vị (âm thanh của lời nói) và ngữ nghĩa (ý nghĩa của các câu) là thứ yếu. Củ pháp phản ánh cấu trúc tiềm ẩn của tâm trí, trong khi âm vị và ngữ nghĩa là thứ tùy tiện. Nghịch lí là, cú pháp là một quá trình tinh thần vô thức. Do đó, những phần ngôn ngữ có vẻ cụ thể nhất – từ ngũ và ý nghĩa – là những thứ ít thú vị nhất với Chomsky. Lí thuyết này đã cải cách ngôn ngữ học “Ngôn ngữ học tạo sinh” của Chomsky đủ linh hoạt để giải thích cả việc một câu có nhiều nghĩa, và có rất nhiều ngôn ngữ trên thế giới.

Ở trường học tiếng Anh, hầu hết chúng ta được dạy “ngữ pháp” nhấn mạnh các qui tắc cụ thể của ngôn ngữ: Thêm “s” vào để thành số nhiều, sử dụng dấu nháy đơn để biểu thị sự sở hữu. Chomsky và các môn đồ không hứng thú với những qui tắc này, vốn thay đổi từ ngôn ngữ này sang ngôn ngữ khác. Thay vào đó, họ tập trung vào những qui tắc chung của tất cả ngôn ngữ: Các câu bao gồm cụm danh từ và cụm động từ, có thể được chia thành các đơn vị nhỏ hơn, hoặc kết hợp lại thành những đơn vị lớn hơn, rồi được sử dụng để tạo ra ngôn ngữ nói thực tế.

Hi, mình là Hữu Nhơn. Chào mừng bạn đến với blog của mình! Đây là nơi mình chia sẻ những câu chuyện về tâm lý, giáo dục và cuộc sống với mong muốn chạm đến những góc sâu nhất trong suy nghĩ và cảm xúc của bạn. Hy vọng mỗi bài viết sẽ mang đến cho bạn chút đồng cảm, chút suy tư và chút cảm hứng để tiếp tục hành trình phát triển bản thân.

More
articles

Tâm lí học

Ý thức

Ý thức từ lâu đã là đối tượng tranh luận giữa các nhà thần kinh học và các triết gia. Nghiên cứu bộ não hiện đại chỉ mới bắt đầu cung cấp một số hiểu biết về nó, và lí thuyết khu vực làm việc toàn diện là mô hình hữu ích nhất để diễn giải các bằng chứng hiện có. Phương pháp này cung cấp hiểu biết về các rối loạn ý thức như hôn mê và tình trạng thực vật kéo dài, cùng một số thông tin gợi ý rằng các tình trạng như tâm thần phân liệt liên quan tới sự thay đổi sâu sắc của các quá trình trong không gian làm việc toàn diện.

Đọc thêm »
Tâm lí học

Số bảy của Miller

Trong khi nghiên cứu của Miller tỏ ra khá vững vàng, các nghiên cứu gần đây đã đặt ra nghi vấn về nó.
Bạn có thực sự nhớ được bảy đoạn, hay bạn chỉ đang nhóm những đoạn đó thành các đoạn lớn hơn? Vào năm 2001, nhà tâm lí học người Mĩ Nelson Cowan tranh luận rằng dung lượng trí nhớ ngắn hạn ít hơn nhiều so với con số bảy. Khi chúng ta bị ngăn cản tạo ra các đoạn mới bởi đang đông thời thực hiện các nhiệm vụ khác, số lượng đoạn mà chúng ta nhớ được là gần bốn.

Đọc thêm »
Tâm lí học

Mô hình nút cổ chai của Broadbent

Lí thuyết gốc của Broadbent nói rằng các tín hiệu không thể đi qua nút cổ chai sẽ biến mất. Tuy nhiên, vào năm 1960, nhà tâm lí học người Anh Anne Treisman nhận thấy thuyết của Broadbent không giải thích được việc mọi người dù đang mê mải trong các nhiệm vụ phức tạp vẫn có thể phản ứng với âm thanh gọi tên mình. Treisman tranh luận rằng các tín hiệu không được xử lí thực ra bị giữ lại, cho phép các tín hiệu quan trọng hay đặc biệt ấn tượng thu hút sự chú ý của chúng ta.

Đọc thêm »
Shopping Cart